พิศมัย วิไลศักดิ์

พิศมัย วิไลศักดิ์ ชื่อเล่น มี้ เป็นนักแสดงชาวไทย และเป็นครูสอนศิลปะการแสดง เจ้าของฉายา ดาราเงินล้าน มีผลงานแสดงภาพยนตร์ประมาณ 300 เรื่อง พิศมัย วิไลศักดิ์ ได้รับยกย่องให้เป็น ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ภาพยนตร์และละครโทรทัศน์) ประจำปี 2553
เกิด 7 ธันวาคม 2482

เกิดที่ตรอกสุเหร่า ย่านบางลำพู กรุงเทพมหานคร บิดาชื่อ นายหงวน วิไลศักดิ์ อาชีพค้าขาย มารดาชื่อ นางปุย วิไลศักดิ์ เป็นลูกกำพร้าตั้งแต่เด็กในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ได้รับการเลี้ยงดูในวังหลวงโดยครูจำเรียง พุทธประดับ (ศิลปินแห่งชาติ) ระหว่างปี 2494-2498 พิศมัยจบการศึกษาจากโรงเรียนบำรุงวิทยา และวิทยาลัยนาฏศิลป์ กรมศิลปากร

วงการบันเทิง
พิศมัยเริ่มแสดงละครเรื่อง ราชาธิราช ขณะนั้นอายุ 10 ปี แสดงเป็นตัวทหารยืนเสาธรรมดา ที่โรงละครเก่าติดกับกำแพงมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ต่อมาได้เป็นดาราประจำโรงเรียนนาฏศิลป พิศมัยได้แสดงเป็นนางเอกละคร เรื่อง แว่นแก้ว ในขุนช้างขุนแผน ตอนพลายเพชรพลายบัวออกศึก ในปีต่อมาได้แสดงเป็นพระเอกโดยแสดงเป็นพระสังข์ ตอนหาปลา หลังจากนั้นเริ่มมีชื่อในการรำฉุยฉายพราหมณ์เป็นที่ขึ้นชื่อ

พิศมัย วิไลศักดิ์ แสดงภาพยนตร์เรื่องแรกโดยการชักนำของนักเขียนชื่อดัง ครูศักดิ์เกษม หุตาคม (อิงอร) เมื่อ 2501 เป็นนางเอกเรื่อง การะเกด คู่กับลือชัย นฤนาท และชนะ ศรีอุบล เป็นที่รู้จักจากฉากรำฉุยฉายในเรื่อง ภาพยนตร์ฉายติดต่อกันประมาณ 2 เดือน ทำรายได้มากกว่า 2 ล้าน นับเป็นภาพยนตร์เรื่องหนึ่งที่ทำให้อุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทยเฟื่องฟู

และได้แสดงภาพยนตร์ต่อมาอีกประมาณ 300 เรื่อง ได้แสดงทุกบทบาทและทุกเรื่องที่แสดงได้รับความนิยมจากผู้ชม จนเชิด ทรงศรี ตั้งฉายาให้ว่า ดาราเงินล้าน ผลงานที่มีชื่อเสียงได้แก่เรื่อง สองฝั่งฟ้า (2503), ดรรชนีนาง (2504), จำเลยรัก (2506), ดวงตาสวรรค์ (2506), โนราห์ (2509) ในจำนวนหลายเรื่องพิศมัยได้ใช้ความสามารถพิเศษในการรำไทย รับบทรำในเรื่องด้วย เช่น โนราห์ (2509), เมขลา (2510), สีดา (2511), หนึ่งนุช (2514), ค่าของคน (2514), สักขีแม่ปิง (2516), ระห่ำลำหัก (2518) ในปี 2504 ได้ขับร้องเพลง หนาวตัก เป็นเพลงประกอบในภาพยนตร์เรื่อง ดรรชนีนาง ประพันธ์คำร้อง โดย ครูสมาน กาญจนผะลิน และ ครูศักดิ์เกษม หุตาคม (อิงอร) และในปี 2511 ได้บันทึกแผ่นเสียงเป็นครั้งแรก ซึ่งเป็นเพลงที่ได้รับความนิยมมากทำให้ได้รับเชิญให้ขึ้นแสดงคอนเสิร์ตช่วยการกุศลอยู่เนื่องๆ

ในปี 2527 พิศมัย วิไลศักดิ์ ได้เริ่มแสดงละครเป็นครั้งแรกจาก เรื่อง ห้องที่จัดไม่เสร็จ แสดงทางช่อง 3 ต่อมาได้แสดงอีกกว่า 200 เรื่อง ระยะหลัง พิศมัย วิไลศักดิ์ หันมารับงานแสดงละคร และเป็นครูสอนศิลปะการแสดงให้กับนักแสดงรุ่นหลัง และได้รับยกย่องให้เป็น ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ภาพยนตร์และละครโทรทัศน์) ประจำปี 2553

ชีวิตส่วนตัว
พิศมัย วิไลศักดิ์ สมรสกับผู้กำกับภาพยนตร์ สุพรรณ พราหมณ์พันธุ์ และไม่มีบุตรด้วยกัน

*รูปจาก : ภาพจากหนังสือเรื่องย่อละครไทย, Thai Movie Posters 

นักแสดง

2523

ทายาทลูกทุ่ง

- ศรีนวล
2522

ไร้เสน่หา

- นงราม
2559

ลูกทุ่งซิกเนเจอร์

- โสภา (ไหนว่าไม่ลืม)
2550

พระพุทธเจ้า

- พากย์เสียง แม่พระสารีบุตร
2544

สุริโยไท

- มาตามหัยยิกา
2530

กว่าจะรู้เดียงสา

- แม่ของทิพย์
2529

เมียแต่ง

- คุณหญิงภวัน
2528

ฝน

-
2527

วันนั้นคงมาถึง

- รัมภาศรี
2527

น.ส. ลูกหว้า

- สมพิศ
2526

มายาพิศวาส

- พรรณเพ็ญ
2525

เล็บครุฑ 78

- มรกต กําจร
2524

ยอดรักผู้กอง

- คุณนายไฉววงศ์
2524

ดาวพระศุกร์

- ศศิประภา
2524

กำแพงหัวใจ

- วัลลา
2523

หยาดพิรุณ

- ทัศนีย์
2523

บัวสีน้ำเงิน

- อามจิต
2522

รอยลิขิต

- พันทิพา
2521

สตรีหมายเลข 0

- คุณหญิงยุพาภักดิ์
2521

เพลงรักเพื่อเธอ

- ใจสคราญ สราญจิต
2520

โอ้มาดา

- มาดา
2517

มัจจุราชสีน้ำผึ้ง

- รจนาไฉน วิชนี (เพื่อน)
2516

ชูชก กัณหา ชาลี

- พระนางมัทรี
2516

กระสือสาว

- บัวคลี่
2514

ค่าของคน

- รจเรข
2513

คู่สร้าง

- เจ้าชายภูมินทรา / ชิโนรส
2512

สายใจ

- สุชาดา
2511

อกธรณี

- กำไล
2511

ระฆังผี

- เพ็ญ
2511

เรือจ้าง

- ภัทรา
2511

ปราสาทรัก

- หม่อมเจ้าหญิงอุมารังษี
2510

อาญารัก

- เนียน
2510

ล่าพยาบาท

- นิดา นิลาภา
2510

เมขลา

- มิสุโกะ
2509

พิมพิลาไล

- พิมพิลาไล
2509

ในม่านเมฆ

- น้องทราย
2509

โนห์รา

- โนห์รา
2509

ดาวพระศุกร์

- ดาวพระศุกร์
2508

สาวเครือฟ้า

- เครือฟ้า
2508

นางสาวโพระดก

- โพระดก สกุณา
2508

เกียรติศักดิ์ทหารเสือ

- เจ้าหญิงนภาเขตเสมอแข
2507

ลูกทาส

- บุญเจิม
2507

ละอองดาว

- ละอองดาว
2507

ทับเทวา

- ดุจดาว
2507

ดวงตาสวรรค์

- แพน ดั้นนา (พันพร เทพประทาน)
2506

ใจเพชร

- ไหมแก้ว
2506

จำเลยรัก

- โศรยา
2504

ดรรชนีนาง

- ดรรชนี
2503

สองฝั่งฟ้า

- เจ้าหญิงอโนชา
2501

การะเกด

- การะเกด

นักแสดง

2566

มณีพยาบาท

- ไพลิน (ตอนแก่) (รับเชิญ)
2565

เล่ห์ลุนตยา

- เอละวิน (ตอนแก่)
2564

สุกี้ยากี้

- คุณยาย
2564

รักล้นพุง

- อาม่ากิมฮวย
2564

อุบัติร้ายอุบัติรัก

- ยายบุญศรี (รับเชิญ)
2564

มายาเสน่หา

- หยาดเพชร
2564

Help Me คุณผีช่วยด้วย

- เจ้าที่บ้านมุทิตา (รับเชิญ)
2563

ฉันชื่อบุษบา

- ครูรำไพ
2563

เมื่ออายุ 16

- ยายพร
2562

กลิ่นกาสะลอง

- บัวเกี๋ยง (วัยชรา)
2561

สุภาพบุรุษสุดซอย

- เจ๊รัตน์ : แม่ของนายนิรุตน์ (Ep. 12) (รับเชิญ)
2561

ริมฝั่งน้ำ

- นิ่มนวล
2561

My Hero วีรบุรุษสุดที่รัก ใต้ปีกปักษา

- เอมอร นพประสิทธิ์ / อนงค์อร สิริปัญญา (วัยชรา)
2560

บ่วงบรรจถรณ์

- คำเอ้ย
2559

เราเกิดในรัชกาลที่ ๙ เดอะซีรีส์

- คนไข้ของรัฐ วิริยะกิจ (ตอน ชีวิตเพื่อให้)
2559

เจ้าเวหา ตอน ฝั่งน้ำจรดฝั่งฟ้า

- อุบล จารุพิชญา (คุณย่าของช่อฟ้า)
2559

มายาฉิมพลี

- คุณหญิงแขไข ดำรงค์เวช
2559

แสงเทียน

- อ.พิศมัย วิไลศักดิ์ (คณะกรรมการการตัดสินโครงการคัดเลือกนักแสดงรุ่นใหม่ โขนพระราชทาน ตอน นางลอย) (รับเชิญ)
2559

ท่านชายกำมะลอ

- ย่าพลอย
2559

บุษบาเร่ฝัน

- อาม่าของซุ่ย
2559

วัยแสบสาแหรกขาด

- แม่ของนวลสราญ (รับเชิญ)
2559

นางทาส

- นมแสง
2559

กำไลมาศ

- พระองค์เจ้าหญิงดวงใจ (รับเชิญ)
2558

เจ้าสาวของอานนท์

- คุณหญิงเทพ สุทธากุล
2558

ปริศนา

- คุณหญิงเทพ (รับเชิญ)
2558

สุภาพบุรุษซาตาน

- ยายระเบียบ
2558

เจ้าสาวเฉพาะกิจ

- คุณหญิงรัตนบดินทร์
2558

นางร้ายที่รัก

- แม่สมใจ
2558

กลกิโมโน

- ป้าอัง (รับเชิญ)
2558

นางชฎา

- อ นาฎ
2557

เพราะมีเธอ

- คุณแม่ของข้าว (Ep. 6, 38, 43) (รับเชิญ)
2557

สาปสาง

- ครูอาภาพิลัย
2557

คุ้มนางครวญ

- เจ้าเก็จถวา
2557

ก๊วนคานทองกับแก๊งพ่อปลาไหล

- คุณหญิงแสนสุข ว่องยานยนต์
2557

ในสวนขวัญ

- ย่าขวัญ
2557

สามีตีตรา

- หม่อมมลุลี
2557

ทรายสีเพลิง

- ป้าทิศ (อุทิศ)
2557

7 มงกุฎ

- เจ้าของคฤหาสน์
2556

แผนรัก แผนร้าย

- แม่ชื่น
2556

ต้นรักริมรั้ว

- คุณย่ายอแสง (รับเชิญ)
2556

สามี

- แม่นม
2556

แค้นเสน่หา

- คุณหญิงราชปัณณธร (เพ็ง)
2555

หมูแดง

- อาม่า
2555

บ่วง

- เพ็ญ
2555

คุณสามีกำมะลอที่รัก

- คุณย่าชุติภา
2555

ขุนศึก

- พระวิสุทธิกษัตรีย์
2555

ตะวันทอแสง

- สายใจ
2555

ชิงนาง

- ย่าศรีเรือน
2554

รอยมาร

- คุณหญิงรุจา (ย่า)
2554

ดอกส้มสีทอง

- อาอื้ม
2554

รอยไหม

- หม่อมบัวเงิน (วัยชรา)
2554

เมียแต่ง

- แฉล้ม
2554

ค่าของคน

- คุณยาย
2553

ไฟอมตะ

- ย่า
2553

จงกลกิ่งเทียน

- ป้าจรัส
2553

มงกุฎดอกส้ม

- อาอื้ม
2553

ไทรโศก

- ยายอ่อน
2552

เพลิงสีรุ้ง

- (รับเชิญ)
2552

ผู้ใหญ่ลีกับนางมา

- คุณนายวัน (รับเชิญ)
2552

เพลิงพราย

- ป้านวล
2552

น้ำตาลไหม้

- คุณหญิงมาลา
2552

สาปภูษา

- หม่อมหลวงรณี
2551

เงาอโศก

- ยายเทียม (รับเชิญ)
2551

สุดแดนหัวใจ

- เจ้าแม่คำดวง
2551

สะใภ้ลูกทุ่ง

- คุณนายบัวศรี
2551

สู่ฝันนิรันดร

- แม่อั้น (ยุคอดีต)
2551

กิ่งแก้วกาฝาก

- คุณหญิงวลัย (รับเชิญ)
2550

ผู้กองยอดรัก

- ย่าของพัน
2550

ผู้กองเจ้าเสน่ห์

- พิศมัย กำธรเจริญ / ป้าใหม่ / ผีพนัน
2550

พฤกษาสวาท

- คุณนายอรรถ
2550

มณีดิน

- เพ็ญศรี
2550

ตากสินมหาราช

- แม่นกเอี้ยง
2550

แหวนดอกไม้

- ละอองศรี (แม่ของอำนวย ย่าของแหวนเพชร)
2550

ยอดกตัญญู

- คุณย่าสุธี
2550

กรุงเทพฯ ราตรี

- คุณหญิงลาวัณย์
2550

จอมใจ

- แม่นมวาด
2549

น่ารัก

- ครูใหญ่
2549

นรกตัวสุดท้าย

- คุณแม่ (รับเชิญ)
2549

เทใจรักนักวางแผน

- คุณหญิงพีระดา (แม่ของโจ้และหลานเจและจิ๊บ)
2549

ลมหวน

- แม่ขาว
2549

สายสืบสายสะดือ

- คุณแม่บ้าน
2549

แว่วเสียงซึง

- แม่เฒ่าบุญ
2548

รักหลอก ๆ อย่าบอกใคร

- ย่าของธนัญญา
2548

ฝันเฟื่อง

- ท่านผู้หญิงเลิศหล้า/ภัสสร
2547

ริษยา

- ท่านหญิงนวล
2548

แต่ปางก่อน

- เจ้าจอมมารดาแส
2547

ภูแสนดาว

- ยายเฒ่าเหมี่ยน
2547

เล่ห์รตี

- คุณหญิงมาริสา สุทธกานต์
2547

เขยมะริกัน

- ยาย (รับเชิญ)
2547

ผู้ชายมือสอง

- ป้าสลัก
2547

เจ้าสาวกลัวฝน

- คุณหญิงเพ็ญพิมล
2547

คู่กรรม

- ยายศร
2547

ไฟสีเงิน

- นงนุช
2546

คุณย่าดอตคอม

- ยายของขิม
2546

หนึ่งฤทัย

- ย่าทองแท้
2546

โบตั๋น

- คุณหญิงกุหลาบ
2546

ใยเสน่หา

- ละม้าย
2546

วิวาห์พาวุ่น

- สุคนธา
2546

เล่ห์ลับสลับร่าง

- พวงคราม (รับเชิญ)
2546

พุทธานุภาพ

- สุรีย์ (แม่ของพระกริสนัย)
2545

สะใภ้จ้าว

- คุณสอางค์ ภักดีนฤนาถ
2545

นังเหมียวย้อมสี

- คุณหญิงพิมพ์แข
2544

แรงเงา

- นภางค์
2544

คน 2 คม

- ยายทอง
2544

หนี้รัก

- คุณย่า
2544

ฉันไม่รอวันนั้น

- คุณหญิงอัศนี
2544

ขมิ้นกับปูน

- หม่อมเจ้าหญิงพิไลลักขณา (รับเชิญ)
2544

เทวดาเดินดิน

- ป้าศรี
2544

สุดดวงใจ

- เพ็ญศรี
2544

มายา

- หม่อมมณีฉาย
2544

แม่ค้า

- ดาราวดี
2543

ผยอง

- ท่านหญิงภิเษกศรี
2543

อาญารัก

- คุณนายทองจันทร์
2543

มีเพียงรัก

- คุณนายทิพวรรณ
2543

ผู้ดีอีสาน

- เพ็ญศรี
2543

ไม้เมือง

- คุณรมดี
2543

อังกอร์

- คุณแม่นริน
2542

รักสุดท้ายที่ปลายฟ้า

- แม่ของชานนท์, ภัทรา
2542

เกิดแต่ชาติปางไหน

- แม่ของเขตขันธ์
2542

ตะวันลับฟ้า

- คุณหญิงผ่อง
2542

เสน่ห์นางงิ้ว

- วลี เกียรติกำจร
2542

แก้วกินรี

- ชื่นใจ
2541

เลื่อมสลับลาย

- แม่ของเพรียว
2540

อินทรีแดง

- ป้าไพ
2540

ท่านชายกำมะลอ

- คุณหญิงพวงเพชร
2540

ซอสามสาย

- (รับเชิญ)
2540

จินตปาตี

- คุณหญิงสิริพร
2540

การะเกด

- แม่ครู
2540

นางละคร

- คุณหญิงแม่
2539

แผ่นดินของเรา

- เสด็จพระองค์หญิง
2539

เข็มซ่อนปลาย

- แม่ของลานนา
2539

เพลิงบุญ

- ผ่องใส พินิจพันธ์
2538

พฤกษาสวาท

- คุณนายอรรถ (แม่ของประจิม)
2538

พล นิกร กิมหงวน

- คุณนายลิ้นจี่
2538

หน้ากากเกียรติยศ

- คุณหญิงมณียา
2538

สามใบไม่เถา

- ป้าอัปสร
2538

ไฟต่างสี

- คุณหญิงสุมน
2537

ปีกมาร

- สลัก (แม่ภูฉาย)
2537

กระเช้าสีดา

- น้ำผึ้ง อัคระ (รับเชิญ)
2537

ผ้าทอง

- เสด็จป้า (รับเชิญ)
2536

เหลี่ยมลูกไม้

- นวลจันทร์
2536

เพลงบินใบงิ้ว

- นางเกษา
2536

คนละโลก

- รัญจวน
2536

คุณหญิงจอมแก่น

- ท่านหญิงชลาภัทร
2535

เจ้าจอม

- หม่อมจิต (หม่อมสุภัค)
2535

ฝ้ายแกมแพร

- คุณทอแสง
2535

ชื่นชีวานาวี

- คุณหญิงฉวีวรรณ
2535

เขยบ้านนอก ภาค 2

- คุณหญิงอรทัย
2534

พิษสวาท

- คุณหญิงอัมพวัน ชัยวัฒน์บดินทร์
2534

ปาก

- พเยีย
2533

รอยมาร

- คุณหญิงรุจา (ย่า)
2533

บัวแล้งน้ำ

- ม.ร.ว. หญิงปทุมมา
2532

เคหาสน์สีแดง

- คุณนายพนาเวส
2531

บ้านของพรุ่งนี้

- แถบ (แม่นม)
2531

ลายหงส์

- คำทอง
2531

สวรรค์เบี่ยง

- ลาวัณย์
2530

กว่าจะรู้เดียงสา

- แม่ของทิพย์
2531

มายา

- หม่อมมณีฉาย
2530

ลานลูกไม้

- ดารา
2530

ละครคน

- มัณฑนา​
2529

โอ้ลูกรัก

- ภาวิณี
2539

ดาวเรือง

- จันทรา
2566

หลงเงา The Demon

- มาดามเพ่ยอิง